Téarmaí seasta Oireachtais

Tá cúig ábhar leagtha amach sa Rún ina gceadaítear bunú an Tionóil atá le breithniú ag an Tionól. 

Parlaimintí ar théarma seasta an t-ábhar deiridh atá le breithniú ag an Tionól. Tuigtear gur áiríodh an t-ábhar seo ar iarratas ó Chomhghuaillíocht na Neamhspleách nuair a bhí Clár an Rialtais á chur i dtoll a chéile in 2016.

Nuair a bheidh an t-ábhar breithnithe ag an Tionól, cuirfidh sé tuarascáil i dtoll a chéile agus cuirfear moltaí faoi bhráid Thithe an Oireachtais.

Sceideal na gCruinnithe

Faoin Tionól atá sé struchtúr a leagan síos dá chlár oibre agus dáta a shocrú chun an t-ábhar seo a bhreithniú. Ag an seisiún príobháideach le linn chruinniú Mheán Fómhair 2017, shocraigh na Comhaltaí ord an dá ábhair a bhí fanta ag an Tionól a athrú - parlaimintí ar théarma seasta agus an bealach a dtionóltar reifrinn faoi seach. 

Bhíothas le plé a dhéanamh ar an ábhar seo le linn an Tionóil an 3-4 Márta 2018, cuireadh é seo ar ceal, áfach, mar gheall ar an drochaimsir. Rinneadh an cruinniú a athsceidealú agus bhí an cruinniú ar siúl an deireadh seachtaine, 14 -15 Aibreán 2018.

Tá féilire athbhreithnithe na gcruinnithe uile ar fáil anseo.

Aighneachtaí

Thug an Tionól cuireadh do dhaoine den phobal, do ghrúpaí ionadaíochta agus d'eagraíochtaí saoránach aighneacht a dhéanamh ar an ábhar seo.  Osclaíodh an próiseas aighneachtaí go foirmeálta an 5 Éanair  2018 agus dúnadh é ag  5pm an 23 Feabhra 2018.

Chun aighneachtaí ar an ábhar seo a léamh cliceáil anseo

Moltaí

Bhí 4 cheist ar fad ar an bpáipéar ballóide agus thángthas ar na moltaí trí vóta tromlaigh.

Rinne an Tionól na moltaí seo leanas; 

      1. Vótáil 51% gur cheart an bunreacht mar atá a leasú maidir le Dáil Éireann a scor.
      2. Vótáil 59% gur ceithre bliana a cheart an téarma parlaiminte seasta a bheith má dhéantar an bunreacht mar atá a leasú maidir le Dáil Éireann a scor.
      3. Vótáil 95% gur cheart téarma seasta a bheith ann a d'fhéadfaí a chiorrú i gcúinsí áirithe má dhéantar an bunreacht mar atá a leasú maidir le Dáil Éireann a scor.
      4. Vótáil 66%, má dhéantar an bunreacht mar atá a leasú maidir le Dáil Éireann a scor agus go mbeadh téarma seasta i gceist a d'fhéadfaí a chiorrú faoi réir coinníollacha ar leith, gur cheart cead an Rialtais (an Taoiseach san áireamh) a bheith ag teastáil chun olltoghchán luath a ghairm.
      5. Vótáil 52%,  má dhéantar an bunreacht mar atá a leasú maidir le Dáil Éireann a scor agus go mbeadh téarma seasta i gceist a d'fhéadfaí a chiorrú faoi réir coinníollacha ar leith, gur cheart cead thromlach chomhaltaí Dháil Éireann a bheith ag teastáil.
      6. Vótáil 70%, má dhéantar an bunreacht mar atá a leasú maidir le Dáil Éireann a scor agus go mbeadh téarma seasta i gceist a d'fhéadfaí a chiorrú faoi réir coinníollacha ar leith, gur cheart cead olltromlach chomhaltaí Dháil Éireann (dhá thríú mar shampla) a bheith ag teastáil.
      7. Vótáil 84%,  má dhéantar an bunreacht mar atá a leasú maidir le Dáil Éireann a scor agus go mbeadh téarma seasta i gceist a d'fhéadfaí a chiorrú faoi réir coinníollacha ar leith, gur cheart cead ón Uachtarán a bheith ag teastáil.

Breithniú Roimhe seo ar an tSaincheist

An Grúpa Athbhreithnithe ar an mBunreacht

Bhreithnigh an Grúpa Athbhreithnithe ar an mBunreacht, faoi chathaoirleacht TK Whitaker, ceist na bparlaimintí ar théarma seasta i gcomhthéacs airteagail an Bhunreachta a bheadh le leasú dá dtabharfaí parlaimintí ar théarma seasta isteach. Ba iad na hairteagail a bheadh i gceist Airteagail 13, 16 agus 28.

Tá na sleachta iomchuí ó Thuarascáil an Ghrúpa Athbhreithnithe ar an mBunreacht 1996 le fáil le léamh thíos:

An Bille um an gCúigiú Leasú is Tríocha ar an mBunreacht (Tréimhse Shocraithe le haghaidh Ré Dháil Éireann), 2015

Ba é an Teachta Shane Ross T.D., an tAire Iompair, Turasóireachta agus Spóirt inniu, a chuir an Bille Comhaltaí Príobháideacha seo os comhair Dháil Éireann i mí Dheireadh Fómhair 2015. 

D'éirigh leis an mBille sa chéad chéim sa Dáil ach ní dheachaigh sé níos faide.

Tuairiscí

Tá Tuairisc an Tionóil ar fáil anseo.

Cartlann na bhFíseán

Beifear ábalta breathnú ar fhíseán cartlainne anseo.